નિપુણ ગુજરાત અભિયાન

 નિપુણ ગુજરાત અભિયાન: ચાર મહત્વની પહેલો સાથે બાળકોને પાયાની સાક્ષરતા અને સંખ્યાજ્ઞાન તરફ

ગુજરાત સરકારના શિક્ષણ વિભાગ દ્વારા રાજ્યભરમાં “નિપુણ ગુજરાત અભિયાન” અમલમાં મૂકવામાં આવ્યું છે. આ અભિયાનનો મુખ્ય હેતુ બાલવાટિકાથી ધોરણ-૫ સુધીના દરેક બાળકમાં પાયાની સાક્ષરતા અને સંખ્યાજ્ઞાન (FLN) મજબૂત બનાવવાનો છે.

તા. ૨૩/૦૯/૨૦૨૬ના પત્ર અનુસાર હવે ચાર મહત્વની પ્રવૃત્તિઓ સાથે આ અભિયાનને વેગ આપવામાં આવી રહ્યો છે. ચાલો જાણીએ આ ચાર પહેલો વિશે વિગતવાર.

NIPUN પ્રવૃતિઓ પત્ર 23-09-2026 CLICK

નિપુણ પખવાડિયા માર્ગદર્શિકા              CLICK

માતા જૂથ માર્ગદર્શિકા                            CLICK

MATA JUTH-26                                  CLICK

MATA JUTH-26-1                                CLICK

નિપુણ પખવાડિયા અંતર્ગત FLN આધારિત વિવિધ પ્રવૃત્તિઓનું આયોજન

૧. માતા જૂથ (સમયગાળો: સપ્ટેમ્બર અંત સુધીમાં)

શાળા કક્ષાએ SMCના સંકલનથી ૩ થી ૫ માતાઓના જૂથની રચના એક અઠવાડિયામાં કરવાની છે.
દર પંદર દિવસે બેઠક યોજીને ઘર-આધારિત FLN પ્રવૃત્તિઓને પ્રોત્સાહન આપવાનું રહેશે.
આ પહેલથી શાળા અને ઘર વચ્ચેનું જોડાણ મજબૂત થશે અને બાળકો ઘરે પણ આનંદથી શીખી શકશે.

૨. નિપુણ પખવાડિયું (સમયગાળો: ૧૨ ઓક્ટોબરથી ૩૦ ઓક્ટોબર)

૧૫ દિવસનું અનુભવ-આધારિત અધ્યયન પખવાડિયું.
દરેક દિવસની અલગ થીમ સાથે વાચન, લેખન, સંખ્યાજ્ઞાન અને દૈનિક જીવન સાથે જોડાયેલ પ્રવૃત્તિઓનું આયોજન કરવાનું છે.
ફોટોગ્રાફ, વિડિઓ અને પ્રવૃત્તિઓનું દસ્તાવેજીકરણ કરી અહેવાલ તૈયાર કરવાનો રહેશે.
આ પખવાડિયા દરમિયાન બાળકો વર્ગખંડની બહાર, શેરી, બજાર, વડીલો અને સમુદાય સાથે જોડાઈને શીખશે.

૩. નિપુણ શાળા

આ પહેલ હેઠળ નીચેની મુખ્ય કામગીરી કરવાની છે:

• જિલ્લા, બ્લોક, ક્લસ્ટર અને શાળા કક્ષાએ માર્ગદર્શિકા અંગે ઓરિએન્ટેશન અને તાલીમ
• શાળાઓમાં સ્વ-મૂલ્યાંકન પ્રક્રિયા શરૂ કરાવવી અને જરૂરી પુરાવા-દસ્તાવેજોનું સંકલન
• મોટેથી વાંચન (Read Aloud), પ્રવૃત્તિ આધારિત અધ્યયન, TLMનો અસરકારક ઉપયોગ અને સતત મૂલ્યાંકન
• CRC/BRC અને જિલ્લા કક્ષાએથી નિયમિત માર્ગદર્શન અને સપોર્ટ
• નિપુણ શાળા માપદંડો મુજબ શાળાઓને તૈયાર કરવી

૪. નિપુણ ઉત્સવ

તાલુકા કક્ષાએ FLN ક્ષેત્રે થયેલા શ્રેષ્ઠ પ્રયોગો, TLM, નવીન પદ્ધતિઓ, નિપુણ શાળા અને માતા જૂથના સફળ અનુભવોના પ્રદર્શન અને આદાન-પ્રદાન માટે શૈક્ષણિક ઉત્સવનું આયોજન કરવાનું રહેશે.

શા માટે આ પહેલો મહત્વની છે?

• બાળકોમાં FLN કૌશલ્યો રોજિંદા જીવન સાથે જોડાય છે.
• શાળા, પરિવાર અને સમુદાય વચ્ચે મજબૂત ભાગીદારી ઊભી થાય છે.
• મોટા અને નાના બાળકો વચ્ચે પીઅર-લર્નિંગ અને નેતૃત્વની તક મળે છે.
• શિક્ષકોને નવીન અને ઓછા ખર્ચે અમલી બની શકે તેવી પ્રવૃત્તિઓ ડિઝાઇન કરવાની તક મળે છે.

આગળ શું કરવું?

આ તમામ પ્રવૃત્તિઓ માટે જરૂરી માર્ગદર્શિકા, દસ્તાવેજો અને લિંક્સ QR કોડમાં અલગ-અલગ ફોલ્ડરમાં ઉપલબ્ધ છે.
શાળા/CRC/BRC કક્ષાએ લાગુ પડતા અહેવાલ અને વિગતો સંબંધિત લિંકમાં ભરવાની રહેશે.
CRC અને BRC દ્વારા ફોટોગ્રાફ્સ તથા અહેવાલ જિલ્લા કચેરીને મોકલવા અને ત્યારબાદ જિલ્લા કચેરી દ્વારા રાજ્ય કક્ષાએ સમયસર રજૂ કરવાના રહેશે.

ચાલો સૌ મળીને “નિપુણ ગુજરાત”ને સફળ બનાવીએ અને દરેક બાળકને પાયાની સાક્ષરતા અને સંખ્યાજ્ઞાનની મજબૂત નીંવ આપીએ!

સરકારી પ્રાથમિક શિક્ષકો માટે મહત્વપૂર્ણ સમાચાર: HTAT મુખ્ય શિક્ષક તરીકે બઢતી માટે કાર્યવાહી શરૂ

ગુજરાત રાજ્યની સરકારી પ્રાથમિક શાળાઓમાં કાર્યરત શિક્ષકો માટે મહત્વપૂર્ણ અપડેટ સામે આવ્યું છે. પ્રાથમિક શિક્ષણ નિયામકશ્રીની કચેરી, ગાંધીનગર દ્વારા તા. 28-09-2026ના પત્રથી સરકારી પ્રાથમિક શિક્ષકોને HTAT મુખ્ય શિક્ષક તરીકે બઢતી આપવા અંગેની કાર્યવાહી કરવા સૂચનાઓ આપવામાં આવી છે. �

રાજયની સરકારી પ્રાથમિક શિક્ષકોને HTAT મુખ્ય શિક્ષક તરીકે બઢતી આપવા બા.pdf

📢 620 ખાલી જગ્યાઓ માટે બઢતીની કાર્યવાહી

શિક્ષણ વિભાગ દ્વારા તા. 31-07-2025ની સ્થિતિએ મંજૂર મહેકમ મુજબ બઢતીના ફાળાની ખાલી રહેતી 620 જગ્યાઓ ભરવા માટે મંજૂરી આપવામાં આવી હોવાનું પત્રમાં જણાવાયું છે.

HTAT મુખ્ય શિક્ષકની જગ્યાઓ ભરવાની પ્રક્રિયા માટે સંબંધિત જિલ્લા પ્રાથમિક શિક્ષણાધિકારી તથા શિક્ષણ સમિતિઓને જરૂરી કાર્યવાહી કરવા જણાવાયું છે. �

રાજયની સરકારી પ્રાથમિક શિક્ષકોને HTAT મુખ્ય શિક્ષક તરીકે બઢતી આપવા બા.pdf

📋 HTAT બઢતી માટે સિનિયોરિટી યાદી

બઢતી માટેની સિનિયોરિટી બાબતે નીચેની મહત્વપૂર્ણ સૂચનાઓ આપવામાં આવી છે:

પ્રાથમિક શિક્ષક ધોરણ 1 થી 5 અને ઉચ્ચ પ્રાથમિક શિક્ષક ધોરણ 6 થી 8ની અલગ-અલગ સિનિયોરિટી યાદી તૈયાર કરવાની રહેશે.

પત્રની તારીખથી 5 દિવસમાં સિનિયોરિટી યાદી પ્રસિદ્ધ કરવાની રહેશે.

સિનિયોરિટી યાદી પ્રસિદ્ધ થયા બાદ વાંધા-રજૂઆતો માટે 30 દિવસનો સમય આપવાનો રહેશે.

ત્યારબાદ આખરી સિનિયોરિટી યાદી પ્રસિદ્ધ કરવાની રહેશે.

સિનિયોરિટી નક્કી કરતી વખતે સંબંધિત જિલ્લામાં શિક્ષકની ખાતામાં દાખલ તારીખ ધ્યાનમાં લેવાની રહેશે.

જિલ્લા ફેરબદલીથી આવેલા શિક્ષકના કિસ્સામાં સંબંધિત જિલ્લામાં આવ્યા તારીખને ધ્યાનમાં લેવાની રહેશે. �

રાજયની સરકારી પ્રાથમિક શિક્ષકોને HTAT મુખ્ય શિક્ષક તરીકે બઢતી આપવા બા.pdf

✅ HTAT બઢતી માટેની મુખ્ય લાયકાત

પત્રમાં દર્શાવ્યા મુજબ HTAT મુખ્ય શિક્ષક તરીકે બઢતી મેળવવા માટે મુખ્યત્વે નીચેની બાબતો જરૂરી છે:

1️⃣ પાંચ વર્ષનો અનુભવ

પ્રાથમિક શિક્ષક તરીકે 5 વર્ષનો અનુભવ હોવો જરૂરી છે.

2️⃣ ફિક્સ પગારની સેવા

તા. 08-03-2019ના ઠરાવ મુજબ ફિક્સ પગારની સેવા પણ બઢતી માટે ધ્યાને લેવાની જોગવાઈ કરવામાં આવી હોવાનું પત્રમાં જણાવાયું છે.

3️⃣ HTAT પરીક્ષા અંગે

પત્રમાં જણાવ્યા મુજબ અગાઉની HTAT પરીક્ષા પાસ કરવાની જોગવાઈ તા. 12-01-2021ના જાહેરનામાથી રદ કરવામાં આવી છે.

4️⃣ CCC પરીક્ષા

સરકારશ્રીએ નિયત કરેલ સંસ્થામાંથી CCC (Course on Computer Concepts) પરીક્ષા પાસ કરેલ હોવી જરૂરી છે.

5️⃣ ભાષાની પરીક્ષા

સરકારશ્રીએ નિયત કરેલી હિન્દી/ગુજરાતી અથવા બંને ભાષાની પરીક્ષા પાસ કરેલી હોવી જરૂરી છે.

6️⃣ ખાતાકીય તપાસ/ફોજદારી કાર્યવાહી

બઢતી આપતી વખતે શિક્ષક સામે કોઈ ખાતાકીય તપાસ ચાલુ કે પડતર ન હોવી જોઈએ તેમજ કોઈ ફોજદારી કાર્યવાહી પણ ચાલુ ન હોવી જોઈએ.

7️⃣ છેલ્લા પાંચ વર્ષના ખાનગી અહેવાલ

સરકારી સૂચનાઓ મુજબ બઢતી સમયે શિક્ષકના છેલ્લા પાંચ વર્ષના ખાનગી અહેવાલ સારા હોવા જરૂરી છે. �

રાજયની સરકારી પ્રાથમિક શિક્ષકોને HTAT મુખ્ય શિક્ષક તરીકે બઢતી આપવા બા.pdf

🏫 શાળાની પસંદગી કેવી રીતે થશે?

HTAT બઢતી અંતર્ગત શાળા પસંદગી બાબતે પણ પત્રમાં મહત્વપૂર્ણ સૂચનાઓ આપવામાં આવી છે.

➡️ બઢતી માટે ઉપલબ્ધ જગ્યાઓની વિગતો દર્શાવવાની રહેશે.

➡️ મંજૂર મહેકમ કરતાં વધુ જગ્યાઓ ભરાય નહીં તેની તકેદારી રાખવાની રહેશે.

➡️ શિક્ષકને જે માધ્યમની શાળામાં શિક્ષક/વિદ્યાસહાયક તરીકે ભરતી કરવામાં આવ્યા હોય, તે જ માધ્યમની શાળામાં HTAT મુખ્ય શિક્ષક તરીકે બઢતી મળવાની જોગવાઈ દર્શાવવામાં આવી છે.

➡️ બઢતી હેઠળ શાળા પસંદગી જાહેર કેમ્પ યોજીને કરાવવાની રહેશે. �

રાજયની સરકારી પ્રાથમિક શિક્ષકોને HTAT મુખ્ય શિક્ષક તરીકે બઢતી આપવા બા.pdf

⚠️ બઢતીનો ઇનકાર કરનાર શિક્ષકો માટે મહત્વપૂર્ણ

સિનિયોરિટી મુજબ લાયક ઉમેદવાર શાળા પસંદગી માટે હાજર ન રહે અથવા સ્થળ પસંદગી ન કરે તો તેને બઢતી મેળવવાનો ઇનકાર કર્યો છે તેમ માનવામાં આવશે અને ત્યારબાદ ઉપલબ્ધ જગ્યાએ આગળના ક્રમના ઉમેદવારને બઢતી આપવાની રહેશે.

આ ઉપરાંત, તા. 12-01-2021 અથવા ત્યારબાદ બઢતીનો અસ્વીકાર કરનાર શિક્ષકને સમગ્ર સેવા દરમિયાન ઉચ્ચતર પગારધોરણનો લાભ મળવાપાત્ર નહીં હોવાનું પત્રમાં જણાવાયું છે. �

રાજયની સરકારી પ્રાથમિક શિક્ષકોને HTAT મુખ્ય શિક્ષક તરીકે બઢતી આપવા બા.pdf

📅 બઢતી પ્રક્રિયા ક્યારે પૂર્ણ થશે?

પ્રાથમિક શિક્ષણ નિયામકની કચેરીના પત્રમાં સંબંધિત વિભાગોને નવેમ્બર-2026 દરમિયાન HTAT મુખ્ય શિક્ષક તરીકે બઢતી આપવાની કાર્યવાહી પૂર્ણ કરવા જણાવવામાં આવ્યું છે. �

રાજયની સરકારી પ્રાથમિક શિક્ષકોને HTAT મુખ્ય શિક્ષક તરીકે બઢતી આપવા બા.pdf

નોંધ: પત્રના શરૂઆતના ભાગમાં 620 જગ્યાઓ ભરવાની કાર્યવાહી 15 ઓક્ટોબર 2026 પહેલાં પૂર્ણ કરવા સૂચના આપ્યાનો પણ ઉલ્લેખ છે, જ્યારે અંતિમ સૂચનામાં બઢતીની કાર્યવાહી નવેમ્બર-2026 દરમિયાન પૂર્ણ કરવા જણાવાયું છે. તેથી જિલ્લા કક્ષાએ બહાર પાડવામાં આવતી સત્તાવાર સમયસૂચના/જાહેરાતને અંતિમ માનવી યોગ્ય રહેશે.

🔎 શિક્ષકોએ શું કરવું?

HTAT બઢતી માટે સંભવિત પાત્ર શિક્ષકોએ ખાસ કરીને નીચેના દસ્તાવેજો અને વિગતો તૈયાર રાખવી:

સિનિયોરિટી સંબંધિત વિગતો

જિલ્લામાં દાખલ થયાની તારીખ

5 વર્ષની સેવા સંબંધિત વિગતો

CCC પ્રમાણપત્ર

ગુજરાતી/હિન્દી ભાષાની પરીક્ષાનું પ્રમાણપત્ર

છેલ્લા પાંચ વર્ષના ખાનગી અહેવાલ સંબંધિત વિગતો

ખાતાકીય તપાસ/ફોજદારી કાર્યવાહી અંગેની સ્થિતિ

માધ્યમ સંબંધિત વિગતો

અગાઉ બઢતી સ્વીકાર/અસ્વીકારની વિગતો

NEET PG - 2026 RESULT PDF

 NEET PG - 2026 RESULT  PDF

TO DOWNLOAD      PLEASE  CLICK HERE

HTAT. જાહેરાત

 

HTAT Special Competitive Examination 2026: ફોર્મ ભરવાની તારીખ લંબાઈ અને નવી પરીક્ષા તારીખ જાહેર

​રાજ્ય પરીક્ષા બોર્ડ (SEB), ગાંધીનગર દ્વારા સરકારી પ્રાથમિક શાળાઓમાં શિક્ષકો માટે બઢતી મેળવવાની સુવર્ણ તક આપતી મુખ્ય શિક્ષક અભિયોગ્યતા કસોટી-૨૦૨૬ (HTAT SCE) ના આવેદનપત્રો ભરવાની મુદત લંબાવવા અંગેનો અગત્યનો પરિપત્ર ૧૭ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ ના રોજ જાહેર કરવામાં આવ્યો છે.

પરિપત્ર ડાઉન લોડ કરવા માટે. ક્લિક કરો

​શિક્ષણ વિભાગ દ્વારા આપવામાં આવેલી મહત્વપૂર્ણ સ્પષ્ટતાઓ

​શિક્ષણ વિભાગના માર્ગદર્શન અનુસાર આવેદનપત્ર પ્રક્રિયામાં નીચે મુજબની છૂટછાટો અને સ્પષ્ટતાઓ આપવામાં આવી છે:

• ​સ્નાતકની પદવી વિના પણ પાત્રતા: આ ખાસ સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષા બઢતીના હેતુ માટે હોવાથી, ફીડર કેડરના શિક્ષકો જો અન્ય નિયત શરતો પૂર્ણ કરતા હોય, તો તેઓ સ્નાતક (Graduate) છે કે નહીં તે ધ્યાને લીધા વિના તેમની શૈક્ષણિક અને સેવા લાયકાતના આધારે પરીક્ષા માટે પાત્ર ગણાશે.

• ​જિલ્લા ફેરબદલીવાળા શિક્ષકો માટે રાહત: જે શિક્ષકોના જિલ્લા ફેરબદલીના હુકમ થઈ ગયા છે પરંતુ માત્ર વહીવટી કારણોસર જૂની શિક્ષણ સમિતિમાંથી છૂટા થયા નથી, તેઓ બદલીવાળી નવી શિક્ષણ સમિતિના ઉમેદવાર તરીકે અરજી કરી શકશે.

​સુધારેલ નવું ટાઈમટેબલ

આરોગ્ય પરિપત્ર

 ગુજરાત સરકારના કર્મચારીઓ માટે GMERS સોલા ખાતે નવા મેડિકલ બોર્ડની રચના

Gr ડાઉનલોડ કરવા   ક્લિક કરો

ગુજરાત સરકારના આરોગ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ વિભાગ દ્વારા સરકારી કર્મચારીઓ માટે તબીબી ચકાસણીની પ્રક્રિયાને સરળ અને ઝડપી બનાવવા માટે એક નવો મહત્વપૂર્ણ ઠરાવ (GR) બહાર પાડવામાં આવ્યો છે. સિવિલ હોસ્પિટલ, અમદાવાદ ખાતે કાર્યરત મેડિકલ બોર્ડ પરનું કાર્યભારણ ઘટાડવા માટે હવે GMERS હોસ્પિટલ, સોલા, અમદાવાદ ખાતે એક નવું સ્થાયી તબીબી મંડળ (Standing Medical Board) સ્થાપિત કરવામાં આવ્યું છે.  

મહત્વપૂર્ણ વિગતો

ઠરાવ ક્રમાંક: HFWD/MSM/e-file/7/2025/2687/J (મંજૂરી તારીખ: ૧૪ ઓગસ્ટ ૨૦૨૬)  

બોર્ડની રચના: સિવિલ સર્જન અથવા મેડિસિનના સિનિયર પ્રોફેસરના અધ્યક્ષ સ્થાને ૩ સભ્યોની કમિટી.  

મુખ્ય હેતુ: તબીબી કારણોસર આંતરિક/જિલ્લા ફેરબદલી માટે સર્ટીફિકેટ આપવા તેમજ કાયમી ફીટ/અનફીટ પ્રમાણપત્ર આપવા માટે.  

કયા કર્મચારીઓ અને જિલ્લાઓને આવરી લેવાયા?

૧. શિક્ષણ વિભાગ (વર્ગ-૩ ના કર્મચારીઓ)

પ્રાથમિક, માધ્યમિક શિક્ષકો અને વિદ્યાસહાયકો માટે કે જેઓ ગંભીર કે અસાધ્ય બીમારીના કારણે જિલ્લા ફેરબદલી ઈચ્છે છે.  

આવરી લીધેલા જિલ્લાઓ: અમદાવાદ, ગાંધીનગર, પાટણ, મહેસાણા, સાબરકાંઠા, અરવલ્લી, બનાસકાંઠા અને સુરેન્દ્રનગર.  

નોંધ: આ સિવાયના જિલ્લાના શિક્ષકો માટે અગાઉની પદ્ધતિ મુજબ નજીકના સ્થાયી તબીબી પંચ ખાતે જવાનું રહેશે.  

૨. ગુજરાત રાજ્ય માર્ગ વાહન વ્યવહાર નિગમ - GSRTC (વર્ગ-૩ અને ૪)

કક્ષાબદલીના હેતુ માટે કાયમી ફીટ કે અનફીટ અંગેનું તબીબી પ્રમાણપત્ર મેળવવા માટે.  

આવરી લીધેલા વિભાગો: અમદાવાદ, મહેસાણા, હિંમતનગર અને પાલનપુર.  

નોંધ: આ સિવાયના વિભાગોના કર્મચારીઓએ પોતાના સંબંધિત જિલ્લા તબીબી બોર્ડ દ્વારા ચકાસણી કરાવવાની રહેશે.  

આ નવા નિર્ણયથી ઉત્તર ગુજરાત અને આસપાસના જિલ્લાઓના કર્મચારીઓને તબીબી પ્રમાણપત્ર મેળવવામાં સરળતા રહેશે અને અરજીઓનો ઝડપી નિકાલ શક્ય બનશે

 📝 જન્મ પ્રમાણપત્રમાં નામના સુધારા અંગે મહત્વપૂર્ણ નવી માહિતી | 02 સપ્ટેમ્બર 2026નું Advisory

જન્મ પ્રમાણપત્રમાં બાળકના નામ અંગે સુધારો, વધારો અથવા જરૂરી ફેરફાર કરાવવા માંગતા વાલીઓ માટે મહત્વપૂર્ણ માહિતી સામે આવી છે.

આ અંગે આરોગ્ય, તબીબી સેવાઓ અને તબીબી શિક્ષણ અને સંશોધનની કચેરી, ગાંધીનગર દ્વારા 02-09-2026ના રોજ Advisory બહાર પાડવામાં આવ્યું છે. આ Advisoryમાં જન્મ-મરણના પ્રમાણપત્રમાં નામના સુધારા/વધારા અંગે રજિસ્ટ્રાર અને સબ-રજિસ્ટ્રાર કક્ષાએ કરવાની કાર્યવાહી અંગે સ્પષ્ટતા કરવામાં આવી છે.

🔴 અગાઉનું Advisory રદ

આ નવા Advisory દ્વારા અગાઉ તા. 25-11-2025ના Advisoryથી બહાર પાડવામાં આવેલી સૂચનાઓ રદ કરવામાં આવી છે અને તેની જગ્યાએ નવી સ્પષ્ટતા મુજબ કાર્યવાહી કરવા જણાવવામાં આવ્યું છે.

GR download કરવા માટે .............ક્લિક

📌 જન્મ પ્રમાણપત્રમાં નામ અંગે શું સુધારો કરી શકાય?

1️⃣ પિતાના નામની જગ્યાએ માતાનું નામ

જો બાળકના જન્મના દાખલામાં પિતાના નામની કોલમમાં માતાનું નામ દાખલ કરવાની માંગ કરવામાં આવે તો જૈવિક (Biological) પિતાનું નામ દૂર કરીને માતાનું નામ પિતાની જગ્યાએ દાખલ કરી શકાશે નહીં.

અર્થાત્ પિતાના નામની કોલમમાં પિતાનું નામ જ રાખવાનું રહેશે.

---

2️⃣ બાળકના નામની પાછળ માતાનું નામ અને અટક

જો માતા અને પિતા બંને બાળક સાથે રહેતા હોય અને બાળકના સંપૂર્ણ નામની પાછળ માતાનું નામ અને માતાની અટક રાખવાની ઇચ્છા હોય, તો સહાયક દસ્તાવેજોના આધારે જરૂરી સુધારો/વધારો કરી શકાય છે.

ઉદાહરણ:

«બાળકનું નામ + માતાનું નામ + માતાની અટક»

---

3️⃣ છૂટાછેડાના કિસ્સામાં માતાનું નામ

જો માતા-પિતાના છૂટાછેડા થયા હોય અને કોર્ટના હુકમથી બાળકની કસ્ટડી માતા પાસે હોય, તો બાળકના નામની પાછળ માતાનું નામ અને માતાની અટક રાખી શકાય છે.

પરંતુ આ માટે કોર્ટના હુકમમાં જરૂરી સ્પષ્ટતા હોવી જરૂરી છે.

---

4️⃣ નામની ગોઠવણીમાં ફેરફાર

બાળકના જન્મ પ્રમાણપત્રમાં સંપૂર્ણ નામમાં:

અટક + બાળકનું નામ + પિતાનું નામ

આ રીતે નામની ગોઠવણી કરવા માટે જરૂરી આધાર/પુરાવાના આધારે બાળક તથા માતા-પિતાના નામમાં પ્રથમ અટક કરી શકાય છે.

---

5️⃣ Middle Name તરીકે પિતાનું નામ ન રાખવું હોય તો

બાળકના સંપૂર્ણ નામમાં Middle Name તરીકે પિતાનું નામ રાખવું ફરજિયાત નથી.

પિતાનું નામ Middle Name તરીકે Optional રાખી શકાય છે.

ઉદાહરણ:

«બાળકનું નામ + અટક»

---

6️⃣ બાળકના નામની પાછળ પિતાનું નામ અને અટક બંને ન રાખવા હોય તો

જો જન્મ પ્રમાણપત્રમાં બાળકના નામની પાછળ Middle Name તરીકે પિતાનું નામ અથવા અટક બંનેમાંથી કશું જ રાખવું ન હોય, તો પિતાનું નામ અને અટક બંને Optional કરી શકાય છે.

ઉદાહરણ:

«માત્ર બાળકનું નામ»

---

📌 બાળકના જન્મ પ્રમાણપત્રમાં નામ સુધારવા અંગે

જો બાળકના જન્મ પ્રમાણપત્રમાં નામમાં સુધારો કરવાનો હોય અથવા બાળક અને પિતાની અલગ અટક હોય, તો સરકારી ગેઝેટ, સુધારેલું નામ, સરકારી ફોટો ID (જેમ કે આધાર કાર્ડ અથવા PAN કાર્ડ) તથા જરૂરી અન્ય સાધનિક દસ્તાવેજોના આધારે સુધારો કરી શકાય છે.

---

⭐ સૌથી મહત્વની નવી જોગવાઈ

આ Advisory મુજબ ઉપરોક્ત તમામ બાબતોમાં સોગંદનામું (Affidavit) લેવાનું રહેશે નહીં.

સુધારો કરવા માટે સ્વ-પ્રમાણિત (Self-attested) દસ્તાવેજોના આધારે કાર્યવાહી કરવાની રહેશે.

તમામ રજિસ્ટ્રાર/સબ-રજિસ્ટ્રાર (જન્મ-મરણ)ને આ બાબતની ખાસ નોંધ લેવા જણાવવામાં આવ્યું છે.

---

🔄 એક વખત સુધારા અંગે મહત્વપૂર્ણ સ્પષ્ટતા

ભારત સરકારના તા. 11-01-2007ના પત્ર મુજબ અરજદાર દ્વારા જન્મ અથવા મરણ પ્રમાણપત્રમાં કોઈપણ પ્રકારનો સુધારો કરવો હોય તો રજિસ્ટ્રાર દ્વારા સામાન્ય રીતે એક જ વાર સુધારો કરી શકાય તેવી જોગવાઈનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે.

પરંતુ જો સરકાર દ્વારા નિયમોમાં ફેરફાર કરવામાં આવે અને જન્મ/મરણની નોંધમાં ફરી ફેરફાર કરવાની જરૂર પડે, તો સહાયક આધાર/પુરાવાના આધારે રજિસ્ટ્રાર દ્વારા સુધારો કરવાનો રહેશે.

---

📋 ટૂંકમાં મુખ્ય મુદ્દા

મુદ્દો| નવી સ્પષ્ટતા

પિતાના નામની જગ્યાએ માતાનું નામ| કરી શકાશે નહીં

માતાનું નામ + માતાની અટક| જરૂરી પુરાવા આધારે કરી શકાય

છૂટાછેડા બાદ માતાની અટક| કોર્ટના હુકમમાં સ્પષ્ટતા હોય તો કરી શકાય

Middle Name તરીકે પિતાનું નામ| Optional

પિતાનું નામ અને અટક બંને ન રાખવા| Optional

બાળકનું નામ સુધારવું| જરૂરી સરકારી પુરાવાના આધારે

સોગંદનામું| જરૂરી નથી

દસ્તાવેજ| Self-attested દસ્તાવેજના આધારે કાર્યવાહી

---

📥 મૂળ Advisory PDF

આ માહિતી 02 સપ્ટેમ્બર 2026ના સત્તાવાર Advisoryના આધારે તૈયાર કરવામાં આવી છે. મૂળ દસ્તાવેજમાં Letter No. HEC/0079/09/2026 તથા File No. HEC/BAD/e-file/145/2025/5193/VS-Est દર્શાવવામાં આવ્યા છે.

નોંધ: આ પોસ્ટમાં દર્શાવેલી માહિતી આપેલ Advisoryના આધારે છે. કોઈ ચોક્કસ કેસમાં કાર્યવાહી કરતાં પહેલાં સંબંધિત રજિસ્ટ્રાર/સબ-રજિસ્ટ્રાર (જન્મ-મરણ) કચેરીની લાગુ પડતી સૂચનાઓ તપાસવી.

🔔 આવી જ નવીનતમ GR, પરિપત્ર, શિક્ષણ વિભાગની માહિતી અને સરકારી સૂચનાઓ માટે બ્લોગને નિયમિત મુલાકાત લો.